رویکرد دیبیتی (DBT) یا رفتار درمانی دیالکتیکی
رویکرد دیبیتی (DBT) یا رفتار درمانی دیالکتیکی یک نوع درمان شناختی-رفتاری است که توسط مارشا لینهان در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت. این رویکرد در ابتدا برای درمان افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) طراحی شد، اما امروزه برای درمان مشکلات مختلفی مانند افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، سوءمصرف مواد و اختلالات تغذیهای نیز به کار میرود.
اصول و مؤلفههای اصلی DBT
۱. دیالکتیک (جدلگرایی): ایجاد تعادل بین پذیرش خود و تغییر رفتار.
۲. ذهنآگاهی (Mindfulness): افزایش آگاهی و حضور در لحظه برای کاهش واکنشهای هیجانی.
۳. تحمل پریشانی (Distress Tolerance): یادگیری روشهای مقابله با شرایط سخت بدون انجام رفتارهای تکانشی.
۴. تنظیم هیجان (Emotion Regulation): توانایی کنترل احساسات و واکنشهای هیجانی.
۵. مهارتهای بین فردی (Interpersonal Effectiveness): بهبود روابط و افزایش توانایی در بیان نیازها و تعیین مرزهای سالم.
نحوه اجرای DBT
•معمولاً به صورت جلسات انفرادی و گروهی اجرا میشود.
•شامل آموزش مهارتها، تمرین تکنیکها و کاربرد در زندگی روزمره است.
•یکی از ویژگیهای مهم آن حمایت مداوم درمانگر از طریق تماسهای بین جلسات است.
DBT به افرادی که احساسات شدیدی را تجربه میکنند کمک میکند تا بدون واکنشهای مخرب، احساسات خود را مدیریت کرده و روابط سالمتری داشته باشند.
